One size fits all in het financiële recht | het is tijd voor kwaliteit | FATF

Al lange tijd gaat de internationale regelgeving inzake bestrijding van financiële criminaliteit (‘witwassen’) uit van een ‘one size fits all‘ gedachte. Er zijn compliance regels bedacht voor banken en dan moeten de vele andere soorten ondernemingen, groot en klein, aan dezelfde regels voldoen, met dezelfde kwaliteit.

Één van de verkondigers van het one-size-fits-all geloof is de FATF. In het verslag van een FATF vergadering die in juni jl. heeft plaats gevonden, wordt weer eens heel gemakkelijk gezegd dat wat een bank kan op het gebied van cliëntenonderzoek, ook mogelijk moet zijn voor een notariskantoor waar in totaal vijf mensen werkzaam zijn:

CDD requirements, including requirements to identify and verify beneficial owners, are often well-implemented by banks, but much less so by other key gatekeepers (e.g., company formation agents, lawyers, and trust-and-company-service providers). This problem is exacerbated because supervision of these sectors for compliance with these requirements is often less robust than it is in the banking sector.

Het blijft verbazen dat er geen tegenwicht wordt geboden aan dit soort standpunten.

Aandacht voor de juridische context (die van land tot land sterk verschilt) en voor het type ondernemingen dat aan bepaalde verplichtingen moet voldoen lijkt te ontbreken.

Main implementation challenges

Het citaat hierboven komt uit een lijstje van ‘main implementation challenges’ op het gebied van transparantie en ultimate beneficial ownership, geformuleerd door de FATF:

a) Basic information relating to company registration is not always sufficiently accurate and accessible in the country.
b) CDD requirements, including requirements to identify and verify beneficial owners, are often well-implemented by banks, but much less so by other key gatekeepers (e.g., company formation agents, lawyers, and trust-and-company-service providers). This problem is exacerbated because supervision of these sectors for compliance with these requirements is often less robust than it is in the banking sector.
c) Companies are required to maintain registers of their shareholders or members. However, often registries do not verify the information received. This means that the information contained in registries is not always accurate or up-to-date.
d) Companies are often not subject to sanctions for failing to keep their shareholder registry accurate and up-to-date as required.
e) Data protection and privacy laws and other obstacles to information sharing, often impede the competent authorities from getting timely access to adequate, accurate and up-to-date basic and beneficial ownership information. For example, even at the domestic level, tax authorities are often unable to share information with law enforcement authorities. These problems are amplified in the context of information sharing at the international level.
f) Even where basic and beneficial ownership information is shared in a timely way (domestically or with foreign authorities), such exchange is of little value if the information is not accurate or up-to-date.

Hier en ook elders in FATF publicaties kom ik allerlei zaken tegen die vanuit Nederlands perspectief vreemd zijn.

Aandeelhoudersregistratie

Zo is het merkwaardig in onderdeel c) en d) te lezen dat ondernemingen hun registratie van aandeelhouders niet up-to-date houden. In Nederland zijn de meeste aandelen op naam  en Nederland kent de verplichting tot levering van dergelijke aandelen via tussenkomst van een notaris, zodat de personalia van de aandeelhouder altijd bekend zijn. Voor het oproepen van aandeelhouders voor de algemene vergadering en het uitkeren van dividend is nodig dat de onderneming de aandeelhouder kent. Dus onderdeel c) en d) zijn voor Nederland onjuist.

Privacy als alibi

Ook onderdeel e) over privacy en gegevensbescherming is onjuist: juist die ‘competent authorities‘ kunnen in Nederland eenvoudig aan alle informatie komen. Als er een verbod op gegevensuitwisseling is, heeft dat niets met privacy en gegevensbescherming, maar alles met principes van de Nederlandse rechtsstaat.

Tijd voor echte kwaliteit

Het ontbreekt mij aan tijd om me te verdiepen in de kwaliteit van de activiteiten van de FATF, maar ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat het FATF aan kennis ontbreekt. (Zo kwam ik destijds in het landenrapport van FATF over Nederland ook vreemde dingen tegen.)

One-size-fits-all is niet alleen slecht als het gaat om de eisen die aan de verschillende soorten Wwft-plichtigen worden gesteld.
Het is eveneens onzorgvuldig om one-size-fits-all op landen toe te passen.

Nog slechter is het als de werkelijke oorzaken niet worden benoemd, zoals te weinig capaciteit bij overheidsinstanties en onderlinge tegenwerking tussen landen.

Mijn wensenlijstje aangaande FATF luidt als volgt:

  • Minder onleesbare rapporten vol met geheimtaal en criminaliteitsbestrijdingsmantra’s.
  • Een goede database waarin op een toegankelijke manier informatie over landen, producten en risico’s bij elkaar worden gebracht, met alle vindplaatsen, datum actualisering en dergelijke.
  • Transparantie inzake FATF zelf, de governance, de organisatie, de mensen die er werken en het HR management, de toetsing van de kwaliteit van de activiteiten.
  • Organisatie van tegenwicht tegen de opvattingen die FATF uitdraagt.
  • Wetenschappelijk onderzoek naar het functioneren van FATF en naar de theorieën en methoden die aan de rapporten en aanbevelingen ten grondslag liggen. Onderzoek naar de effectiviteit van de maatregelen.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Capelle aan den IJssel (Rotterdam), telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.wordpress.com/ ||| modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s