Belastingdienst mag alleen nog digitaal communiceren

Er is een tijd geweest dat op consumenten gerichte bedrijven geen brieven meer wilden ontvangen. Op hun sites was nergens een adres te vinden en op brieven werd ook niet meer gereageerd. Zij wilden alleen gebeld worden.
De nieuwste ontwikkeling is dat diezelfde bedrijven nu ook niet meer gebeld willen worden: het is de bedoeling dat antwoorden op vragen op de site te vinden zijn of door een digitale assistent worden beantwoord. Pas na vele malen doorklikken komt de burger dan bij een internetformulier uit en misschien kan er nog gebeld worden.

Het mag allemaal niets meer kosten en de ontwerpers zijn er van overtuigd dat de meeste vragen via het internet beantwoord kunnen worden.

In diezelfde trend gaat de  rijksoverheid mee, nu is aangekondigd dat de fiscus met ingang van 2016 alleen nog maar digitaal met de burger wil communiceren. De vraag is waarom de rijksoverheid dit wil terwijl er nog steeds geen behoorlijk beveiligd communicatiesysteem is. Het Digid-systeem is ouderwets, achterhaald en onveilig. Er zijn wel plannen voor vervanging, maar dat gaat nog even duren.

‘Belastingadviseurs waarschuwen voor verplichte digitale communicatie fiscus’

Gelukkig zijn er ook tegengeluiden: Laurens Berentsen schrijft in een artikel in het FD dat de RegisterBelastingadviseurs waarschuwen voor een verplichting tot digitaal communiceren met de belastingdienst. Het risico op identiteitsfraude en andere vormen van fraude neemt toe nu er vele Nederlanders zijn die niet goed met digitale communicatiemiddelen om kunnen gaan.

Rijksoverheid: we gaan gewoon door

Maar of dit er toe leidt dat het het wetsvoorstel niet wordt aangenomen is de vraag. In de laatste nota naar aanleiding van het verslag worden de groepen besproken voor wie digitale communicatie bezwaarlijk is besproken en wordt gezegd dat er voor iedereen een digitale oplossing is:

Bij niet kunnen gaat het om mensen die niet zelfredzaam zijn. Hun zelfredzaamheid is echter vaak niet zozeer afhankelijk van de vraag of de communicatie op papier of digitaal plaatsvindt, maar van andere beperkingen. Daarom heeft de Belastingdienst ook nu al verschillende voorzieningen voor mensen die ondersteuning nodig hebben bij hun zaken met de Belastingdienst, zoals Hulp bij aangifte (HUBA) via de balies op de Belastingkantoren en via maatschappelijke intermediairs (bijvoorbeeld vak- en ouderenbonden, Belastingwinkels, Toeslagenservicepunten). Het streven is om die ondersteuning nog meer te richten op het helpen van mensen om niet alleen zelf hun zaken met de Belastingdienst te doen, maar deze ook digitaal te doen, door het geven van instructie (onder andere in het kader van het bredere overheidsprogramma DigiSterker) en het beschikbaar stellen van computers, met aanwezige medewerkers voor hulp, op belastingkantoren. Daarnaast kunnen deze mensen gebruikmaken van hulp in de directe omgeving, zoals van familie, buren, vrienden. Daarvoor zijn (en worden) de machtigingsmogelijkheden via DigiD-Machtigen (verder) uitgebreid. Daarbij bestaat, ook met het oog op degenen die digitaal minder vaardig zijn, de mogelijkheid dat de gemachtigde een aanvraag voor een machtiging doet namens de betrokkene. Het proces van registratie van de machtiging is zo ingericht dat het risico op misbruik wordt geminimaliseerd. De komende periode zal – in samenwerking met de maatschappelijke intermediairs – bijzondere aandacht worden besteed aan de genoemde 17% van de mensen die de beschikbare hulp nog onvoldoende weet te vinden. De leden van de fractie van de VVD vragen in dit kader hoe de Belastingdienst omgaat met mensen die niet met de computer kunnen werken, zoals ouderen of digibeten. Naast voorgaande bestaat op dit moment voor deze groep de mogelijkheid om iemand te machtigen voor de Berichtenbox. Ook voor de portalen MijnBelastingdienst en MijnToeslagen is het mogelijk om te machtigen. Hierbij kan bovendien gekozen worden voor het verlenen van toegang aan de gemachtigde tot bepaalde onderdelen van het portaal, bijvoorbeeld alleen voor de inkomstenbelasting.

Bij niet mogen gaat het om wettelijke vertegenwoordigingssituaties. Het betreft bijvoorbeeld mensen die (gedeeltelijk) handelingsonbekwaam zijn, bijvoorbeeld als gevolg van curatele of bewind. Deze mensen doen ook met het huidige papieren berichtenverkeer niet zelfstandig zaken met de Belastingdienst, maar er zijn voorzieningen zodat hun vertegenwoordiger dat kan doen. In het kader van het door de Minister van BZK eerder aan uw Kamer aangekondigde eID-stelsel zullen voorzieningen worden ontwikkeld die wettelijke vertegenwoordigers in staat stellen digitaal over alle gegevens te beschikken die voor een goede behartiging van de zaken van hun cliënten nodig zijn. Zolang deze voorzieningen nog niet (volledig) beschikbaar zijn, zullen deze situaties op de lijst met uitgezonderde doelgroepen in de uitvoeringsregelgeving bij de voorgestelde wetgeving worden geplaatst. Het papieren verkeer blijft voor deze groepen voorlopig nog van kracht.

Bij niet willen gaat het om mensen die op zich in staat zijn om hun zaken met de Belastingdienst zelf te doen, maar daar om hen moverende redenen van afzien. Zij kunnen hulp inroepen van commerciële intermediairs, zoals fiscale dienstverleners of financiële adviseurs en doen dat in de praktijk ook al veelvuldig.

Signalen dat overmatige digitalisering ongewenst is, zoals regelmatig door de Nationale Ombudsman worden geuit, worden volledig genegeerd. Lees het verslag ‘Mijn onbegrijpelijke overheid‘ uit 2012 er nog maar eens op na. Mijn indruk is dat de bevindingen van de Ombudsman nog steeds geldig zijn. Misschien wil de overheid wel niet begrijpelijk zijn. En worden ‘bedrijfsongevallen’ voor lief genomen…

Uitzonderingen

Inmiddels is een conceptuitvoeringsregeling bekend gemaakt. Uit het concept blijkt dat er maar een beperkte groep mensen wordt uitgezonderd van het verplichte elektronische verkeer, onder meer kinderen jonger dan 14 jaar, gefailleerden, onder bewind gestelden en dergelijke en personen die niet in de Nederlandse basisregistratie zijn ingeschreven.
Het is een raadsel waarom bejaarden en gehandicapten niet zijn uitgezonderd.

Überhaupt is vreemd waarom een burger niet voor schriftelijke communicatie zou mogen kiezen. Ik vind dat dit een grondrecht moet worden.

Meer informatie

Diverse berichten in dezelfde sfeer:

Berichten op dit blog:

Aanvulling 30 juni 2015
Alex Brenninkmeijer zegt op Twitter dat hij op een congres over overheidscommunicatie, dat vandaag plaats vindt, zal gaan spreken:

Hopelijk besteedt hij ook aandacht aan de plannen inzake verplichte digitale communicatie met de fiscus.

Aanvulling 2 juli 2015
Uit dit bericht blijkt dat de kamer een langere overgangstermijn wil. In het dossier op overheid.nl is te vinden dat er een groot aantal moties zijn ingediend. Lees bijvoorbeeld het amendement van Omzigt, dat als volgt wordt toegelicht:

De regering verplicht iedereen tot digitale communicatie met de Belastingdienst. Berichten van de Belastingdienst zitten niet meer in de welbekende blauwe envelop, maar komen in een virtuele berichtenbox binnen. En in de toekomst zal ook voor berichten van de belastingplichtige naar de Belastingdienst de digitale route verplicht worden. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek van de regering dat 17% van de belastingplichtigen niet meekan met de digitale ontwikkeling, niemand heeft die hem of haar kan helpen en niet weet waar hij of zij voor hulp terecht kan. Daarnaast is er nog een groep belastingplichtigen die voorheen zelfstandig aan zijn fiscale verplichtingen kon voldoen, maar die door de verplicht digitale communicatie is aangewezen op hulp van bekenden, adviseurs of de Belastingdienst.

Indieners achten het onwenselijk dat zo’n grote groep belastingplichtigen wordt verplicht tot digitale berichten van de Belastingdienst, terwijl zij daar niet toe in staat zijn. Digitaal berichtenverkeer is voor sommige belastingplichtigen gemakkelijk en levert een voordeel op voor de Belastingdienst. Daarom is het prima als digitaal berichtenverkeer de standaard wordt, maar wel met de mogelijkheid voor belastingplichtigen die niet mee kunnen om brieven, beschikkingen en overzichten op papier te blijven ontvangen. Van de belastingplichtige wordt gevraagd dat als hij papieren berichten wil ontvangen, hij of zij hier bewust voor kiest. De berichtgeving wordt dus digitaal, tenzij de belastingplichtige aangeeft dit niet te willen. Daarom regelt dit amendement dat het berichtenverkeer tussen belastingplichtigen en de Belastingdienst niet langer uitsluitend plaatsvindt langs elektronische weg, maar in beginsel. Deze keuze is natuurlijk niet aan de orde voor de groepen belastingplichtigen waarvoor bij ministeriële regeling wordt geregeld dat het berichtenverkeer anders dan digitaal kan plaatsvinden. Dit geldt ook op het moment dat een of meer van die groepen – in het kader van het voorgenomen ingroeimodel – gedurende het overgangsjaar berichten zowel elektronisch als per post ontvangen.

Het amendement geeft de regering de ruimte zelf in te vullen op welke wijze de belastingplichtige kan aangeven dat hij of zij het berichtenverkeer anders dan langs elektronische weg wenst te laten plaatsvinden. Bij dit laatste kan gedacht worden aan een vraag in de aangifte inkomstenbelasting.

Ook kamerlid Van Vliet dringt aan op verruiming van de mogelijkheden niet digitaal te communiceren:

overwegende dat de regering met het wetsvoorstel elektronisch berichtenverkeer Belastingdienst het streven uitspreekt om berichtenverkeer tussen de belastingplichtige en de Belastingdienst op langere termijn uitsluitend nog langs elektronische weg te laten plaatsvinden;
overwegende dat alleen al in de groep belastingplichtigen tussen 65 en 75 jaar 40% geen gebruikmaakt van internet en heel vaak ook geen computer heeft;
overwegende dat er daarnaast andere categorieën van belastingplichtigen overblijven die niet uit de voeten kunnen met verplicht elektronisch berichtenverkeer maar desondanks niet worden genoemd in het «ingroeimodel» van het wetsvoorstel, zoals laaggeletterden;
verzoekt de regering, ook op langere termijn een ontheffingsmogelijkheid te waarborgen van verplicht elektronisch berichtenverkeer voor deze groepen belastingplichtigen

Aanvulling 17 juli 2015
Uit een bericht op de site van de tweede kamer blijkt dat het wetsvoorstel op 3 juli jl. is aangenomen. Met alleen CDA, Christenunie en Groen Links tegen… Volgens het stemmingsoverzicht zijn vrijwel alle amendementen en moties verworpen of ingetrokken. Alleen motie 12 (Omtzigt) over het beschikbaar blijven van berichten in de berichtenbox gedurende de navorderingstermijn is met algemene stemmen aangenomen.
Het ziet er dus niet goed uit voor de digitaal minder vaardige burger.
Een voorbereidend overleg van de commissie financiën van de eerste kamer vindt plaats op 8 september 2015, aldus deze aantekeningen.

Aanvulling 25 november 2015
Intussen is de belastingdienst een campagne over het verdwijnen van ‘de Blauwe Envelop’ gestart.
De Nationale Ombudsman schreef op 25 november jl. dat de Ombudsman een onderzoek gaat instellen naar de verplichte digitale communicatie met de fiscus.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Capelle aan den IJssel (Rotterdam), telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.wordpress.com/ ||| modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Belastingrecht, Bestuursrecht, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op Belastingdienst mag alleen nog digitaal communiceren

  1. Pingback: Iedereen bereikbaar via internet? | Maureenbol's Blog

  2. Cor in 't Veld zegt:

    De overheid is blijkbaar “bewust” blind voor de ouderen (80 plus) die geen computer hebben en zelfstandig willen blijven (ook een wens van diezelfde overheid) en NIET willen digitaliseren!!!
    Heeft de minister ook ouders?

  3. De Nationale Ombudsman schreef op 25 november jl. dat de Ombudsman een onderzoek gaat instellen naar de verplichte digitale communicatie met de fiscus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s