AFM wil discussiëren over informatie die een accountant bij de uitvoering van de werkzaamheden verkrijgt

Een onderneming die actief is in het economisch verkeer, verkrijgt informatie van en over zijn klanten.
Dat is aan de orde bij banken, die het volledige financiële verkeer van hun cliënten monitoren en precies weten welke transacties plaats vinden. Deze kennis moeten banken gebruiken voor hun integriteitsonderzoek, maar zij proberen er commercieel ook hun voordeel mee te doen. Daar zijn wel privacy- en securitygrenzen aan. Ook veel andere bedrijven beschikken over zeer veel kennis, uit diverse bronnen, zoals Google, die van alle mensen en ondernemingen in de hele wereld alles weet.

Dit fenomeen wordt nu ter discussie gesteld door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) , de toezichthouder van de accountants. De AFM schrijft in een bericht op de site dat het de eigendom van controle-informatie ter discussie wil stellen:

Discussie over eigendom controle-informatie nodig
21 mei 2015

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) wil een fundamentele discussie met de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) en andere belanghebbenden over wie de eigenaar is van controle-informatie als een cliënt een nieuwe externe accountant krijgt. Het gaat de toezichthouder specifiek over de vraag of de vertrekkende accountant vrijelijk toegang mag houden tot de informatie en die mag gebruiken voor adviesdiensten aan dezelfde of een andere cliënt.

Dat stelt de AFM in haar reactie op de consultatie van de NBA-handreiking ‘Samenwerking huidige en opvolgende accountant’. Omdat de controle-informatie bestaat uit actuele en relevante strategische, operationele en financiële informatie over de cliënt, ligt het voor de hand dat de ‘afroterende’ accountant er niet vrijelijk over mag beschikken, aldus de toezichthouder. De verplichte scheiding tussen controle- en adviesdiensten en de verplichte kantoorroulatie maken deze kwestie urgent.

De AFM mist in het publieke debat een fundamentele discussie hierover. “Wij kunnen ons voorstellen dat de NBA samen met ons de handschoen oppakt voor een fundamentele discussie hierover en een verdere uitwerking organiseert. Een eerste aanzet tot een mogelijke oplossing zou kunnen worden gevonden in het oprichten van een afgeschermd centraal elektronisch register, waarin alle controle-informatie na beëindiging van de controlerelatie een plek krijgt”, schrijft de AFM in haar reactie.

Toegang tot het register kan – onder voorwaarden en na instemming van de voorgaande accountant – openstaan voor de nieuwe accountant, de toezichthouder en opsporingsinstanties. Ook zou de voorgaande accountant zelf een verzoek kunnen doen om toegang tot het register te krijgen, bijvoorbeeld voor de interne kwaliteitsbewaking of in verband met lopende juridische zaken. “De AFM gaat graag de dialoog aan met de NBA en andere stakeholders over dit belangrijke onderwerp.”

Eerlijk gezegd begrijp ik niet welk belang de AFM op het oog heeft. Alleen al het kopje ‘Intellectueel eigendom‘ roept vragen op: we hebben het hier niet over de belangen van het klassieke intellectuele eigendomsrecht. Want hier is geen sprake van een origineel werk, zoals in het auteursrecht. Op zijn hoogst is sprake van een gegevensverzameling, waarvoor de ondernemer (de accountant) inspanningen heeft verricht. Met intellectuele eigendom heeft dat niets te maken. Of heeft de AFM een soort van ‘eigen recht’ van de klant van de accountant op het oog? Dat is dan leuk bedacht, maar roept wel de vraag op waarom een accountant de gegevens aan de klant zou moeten ‘teruggeven’, terwijl andere ondernemers de verworven kennis mogen ‘houden’.

De AFM schrijft onder meer:

Doordat de controle-informatie veelal actuele en relevante strategische, operationele en financiële informatie verkregen van de controle-cliënt omvat, ligt het voor de hand dat deze informatie na het afroteren van de externe accountant niet langer ter vrije beschikking van de accountantsorganisatie staat.

Waarom ligt dat voor de hand?
Waarom mag een onderneming kennis die hij heeft opgedaan uit werkzaamheid A niet gebruiken voor werkzaamheid B? Waarom mag een onderneming die kennis heeft opgedaan inzake klant X niet gebruiken voor werkzaamheden bij klant Y?
Ons economische systeem is er op gebaseerd dat ondernemingen de verworven kennis kunnen gebruiken, met inachtneming van afspraken inzake geheimhouding en bescherming van persoonsgegevens.

Voorts schrijft de AFM:

Met de verplichte scheiding tussen controle- en adviesdiensten en de verplichte kantoorroulatie is deze vraag bijzonder actueel en belangrijk geworden. Niet in het minst ook vanuit mededingingsperspectief alsmede de bescherming van de intellectuele eigendomsrechten van controlecliënten. Bij adviesverlening onder het dak van een accountantsorganisatie mag nimmer oneigenlijk gebruik gemaakt worden van informatie die uit hoofde van accountantscontrole is verkregen. Hiervoor moeten de nodige waarborgen worden ingebouwd.

Als gezegd: van het verhaal over intellectuele eigendom begrijp ik helemaal niets. Ook van het mededingingsperspectief is geen spoor van onderbouwing te vinden. Waarom het gebruik van informatie uit dienstverlening ‘oneigenlijk‘ zou zijn, begrijp ik al helemaal niet.

Vervolgens komen de jongens en meisjes van de AFM met het voorstel dat er een afgeschermd register komt. Al weer een register! Zucht.

Er is helemaal geen discussie over controle-informatie nodig. Als de overheid zo nodig wil discussiëren over informatie die ondernemingen tijdens hun activiteiten verkrijgen, stel ik voor die discussie niet tot controlewerkzaamheden door accountants te beperken, maar de discussie voeren over alle gegevensverzamelingen die door ondernemingen worden aangelegd. De discussie kan dan ook gaan over het concurrentievoordeel respectievelijk misbruikrisico dat die gegevensverzamelingen opleveren.

NB Dit artikel staat ook op mijn ondernemingsrechtweblog.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Capelle aan den IJssel (Rotterdam), telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.wordpress.com/ ||| modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Dienstverlening - juridisch financieel [advocaten, accountants, belastingadviseurs e.d.], Financieel recht, onder meer Wft, Wtt en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s