Cloud analytics: over surveillance en het profileren van alle burgers

Links om of rechts om heeft profilering de toekomst. Want zowel overheid als bedrijven willen graag zoveel mogelijk gegevens over alle burgers verzamelen om die gegevens te kunnen analyseren. Bijvoorbeeld om aan die burger producten te verkopen, of om die burger te kunnen indelen in een categorie in het kader van misdaadbestrijding, nudging en andere overheidstaken.

In beide gevallen is sprake van ‘profilering‘, oftewel in het Engels ‘profiling‘. Profilering wordt gebruikt om het gedrag van mensen te voorspellen en te beïnvloeden.

Predictive policing

Onlangs schreef Wilmer Heck voor NRC Next een artikel over ‘predictive policing’, het voorspellen van mogelijk crimineel gedrag. Niet iedereen is daarvan even gecharmeerd, zo blijkt uit reacties, onder meer de reactie van Rob Wijnberg van De Correspondent.
Rolf Hut schrijft in ‘Het risico van risicoprofielen‘ dat hij zich er niet alleen zorgen over maakt dat onschuldige mensen worden lastig gevallen als gevolg van profilering. Hij denkt ook dat onevenredige aandacht voor bepaalde bevolkingsgroepen op basis van risicoprofielen tot stigmatisering en criminaliteitstoename zal leiden.

Intussen gaan de ontwikkelingen verder. Zowel de vorige als de huidige minister van Veiligheid vinden dat de overheid onbeperkt gegevens moet gaan verzamelen en ‘delen’ op zoek naar de speld in de terroristische of pedofiele hooiberg. Zo staat deze week een kaderwet gegevensuitwisseling op de agenda van een Tweede Kamer commissie en maken privacyorganisaties zoals PrivacyBarometer zich zorgen over deze plannen.

Wetten die ertoe leiden dat burgers zonder een specifieke en concrete verdenking worden gevolgd

De bewaarplicht voor internetserviceproviders mag dan door de rechter zijn afgeschoten, de nieuwe minister van Veiligheid heeft al meteen een vervangend wetsvoorstel aangekondigd. Een grote groep personen en organisaties heeft een brief getekend waarin de nieuwe minister wordt verzocht om een visie inzake profilering. Bits of Freedom schrijft in een persbericht van 2 april jl.:

Een coalitie van 32 organisaties, bedrijven en individuen roept Ard van der Steur, minister van Veiligheid en Justitie, op om een visie te ontwikkelen over de privacybescherming van burgers in de informatiemaatschappij, daarna een publiek debat erover te faciliteren en tot die tijd de behandeling op te schorten van wetten die ertoe leiden dat burgers zonder een specifieke en concrete verdenking toch worden gevolgd.

Zie ook: www.visieopprivacy.nl

Pas op de plaats
Technologische ontwikkelingen maken maatregelen mogelijk die tot voor kort door natuurlijke drempels onuitvoerbaar waren. Het gevolg is dat voor een reeks legitieme doeleinden steeds vaker middelen worden voorgesteld die niet voldoen aan onze rechtsstatelijke uitgangspunten. Hier is nooit een fundamentele discussie over gevoerd.

In de verhouding tussen burgers en overheid introduceert het kabinet steeds vaker dergelijke maatregelen, waardoor burgers worden gevolgd door grote hoeveelheden gegevens over hen te verzamelen en te verwerken. De implementatie van die maatregelen laat vervolgens zeer te wensen over. Zo wordt de proportionaliteit en subsidiariteit van een maatregel niet voldoende kritisch getoetst, is het toezicht vaak niet onafhankelijk en onvoldoende secuur geregeld en is de groep mensen van wie gegevens wordt gebruikt vaak te groot. Dat laatste bleek ook uit de recente uitspraak van de rechter waarin hij de Wet bewaarplicht per direct buiten werking stelde.

Moratorium wetsvoorstellen
Totdat de visie is vastgesteld en het debat heeft plaatsgevonden, zouden wetsvoorstellen die raken aan dit probleem niet behandeld moeten worden. De opschorting van te behandelen wetsvoorstellen zou tenminste de volgende wetten moeten betreffen: de voorstellen over de bewaarplicht telecomgegevens, het voorstel om vast te leggen wie waar rijdt (ANPR), de massale en ongerichte internettap voor geheime diensten (uitbreiding Wiv), de hackbevoegdheid van de politie in de Wet computercriminaliteit III, de herziening van het briefgeheim in artikel 13 Grondwet en de wetsvoorstellen over bronbescherming bij vrije nieuwsgaring.

Dit is een mooie oproep, waarmee ik het helemaal eens ben.

Al vrees ik dat de Nederlandse overheid een megatanker is, die op koers ligt en niet van de koers wenst af te wijken. De vele commerciële aanbieders zullen daar graag aan meewerken en zij beloven ons een veilige en mooie digitale toekomst.

Meer informatie

Aanvulling 8 april 2015

Op Mr. verscheen een artikel “Ook bij Van der Steur bungelt privacy onderaan“, waaruit blijkt dat de nieuwe minister niet van plan de behandeling van een aantal wetsvoorstellen rond privacy op te schorten.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Capelle aan den IJssel (Rotterdam), telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.wordpress.com/ ||| modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Bestuursrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, ICT, privacy, e-commerce en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s