Banken onderuit in renteswap zaken

In eerdere artikelen besteedde ik al aandacht aan de problematiek van de renteswaps, zie met name het artikel “Claims tegen banken wegens renteswaps” van 18 juli 2013.

Inmiddels zijn er nieuwe rechterlijke uitspraken gewezen, waarin banken hebben verloren van ondernemers. Hierna bespreek ik twee van deze uitspraken.

Uitspraak Hof ‘s-Hertogenbosch

In een uitspraak van 15 april 2014 oordeelt het Hof Den Bosch dat de bank niet aan de zorgplicht heeft voldaan. Over de zorgplicht van de bank (ABN AMRO) ten opzichte van de ondernemer (Westkant) overweegt het Hof:

4.11.6 Onderzocht moet worden of ABN AMRO jegens Westkant de zorg in acht heeft genomen zoals van een redelijk bekwaam en redelijk handelend adviseur in de gegeven omstandigheden had mogen worden verwacht (artikel 7:401 BW). Bij dit onderzoek moet worden uitgegaan van de ten tijde van het geven van dat advies bekende feiten en omstandigheden.
Volgens vaste rechtspraak rust op een bank, als bij uitstek deskundig te achten professionele financiële dienstverlener, die een particuliere persoon een (beleggings-) product adviseert een bijzondere zorgplicht die ertoe strekt hem te beschermen tegen de gevaren van eigen lichtvaardigheid of gebrek aan inzicht. Deze bijzondere zorgplicht volgt uit hetgeen waartoe de eisen van redelijkheid en billijkheid een financiële dienstverlener, in aanmerking genomen haar maatschappelijke functie en haar deskundigheid, verplichten . Die zorgplicht behelst onder meer dat ABN AMRO vooraf naar behoren onderzoek moet doen naar de financiële mogelijkheden, de deskundigheid en doelstellingen van de cliënt en dat zij hem dient te waarschuwen voor bijzondere risico’s die aan een voorgenomen of toegepaste constructie zijn verbonden, alsook voor het feit dat een door hem voorgenomen op toegepaste (beleggings-)strategie niet past bij zijn financiële mogelijkheden of doelstellingen, zijn risicobereidheid of zijn deskundigheid (HR 3 februari 2012, BU4914). De omvang van deze bijzondere zorgplicht hangt af van de omstandigheden van het geval, waaronder de mate van deskundigheid en relevante ervaring van de desbetreffende wederpartij, de complexiteit van het product en de daaraan verbonden risico’s.

4.11.7 ABN AMRO heeft niet, althans niet gemotiveerd, betwist dat Westkant een kleine onderneming (MKB) was en onervaren ter zake beleggingsproducten. ABN AMRO heeft evenmin betwist dat Westkant ook volgens de in artikel 1:1 van de Wft opgenomen definitie van een professionele belegger (onder q.) als een niet-professionele belegger moet worden geclassificeerd. In rechte staat derhalve vast dat Westkant ten tijde van het aangaan van de renteswapovereenkomsten een niet-professionele belegger was en ter zake geen relevante ervaring had. Naar het oordeel van het hof diende ABN AMRO dan ook jegens Westkant als niet-professionele belegger deze bijzondere zorgplicht in acht te nemen.

Het Hof komt vervolgens tot de conclusie dat niet aan de zorgplicht is voldaan. Over de omvang van de schade overweegt het Hof:

Dit betekent derhalve dat in beginsel aangenomen moet worden dat bij een adequate waarschuwing of bij een juist, op het cliëntenprofiel toegesneden, advies Westkant niet voor een renteswap zou hebben gekozen, maar voor een andere rentemodaliteit. (…) Dit uitgangspunt brengt mee dat de omvang van de schade dient te worden bepaald door een vergelijking van de toestand zoals deze in werkelijkheid is met de toestand zoals die (vermoedelijk) zou zijn geweest indien het schadeveroorzakende feit niet zou hebben plaatsgevonden. Daarbij dient uit te worden gegaan van de fictie dat, indien ABN AMRO Westkant adequaat zou hebben gewaarschuwd, althans een geschikt product zou hebben geadviseerd, Westkant op 14 september 2006 een geldlening zou hebben gesloten tegen een vaste rente voor de duur van 10 jaren. De (eventuele) schade die Westkant op basis van deze vergelijking lijdt, komt dan in beginsel voor vergoeding in aanmerking. 

Vervolgens wijst het Hof tussenvonnis omdat er nog bepaalde informatie nodig is. Niettemin is dit een interessante uitspraak, omdat wordt aangegeven welke criteria worden gehanteerd, ook voor wat betreft de berekening van de schade.

Uitspraak Rechtbank Oost-Brabant

Een recente uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant is uitgebreid in het nieuws gekomen. In deze uitspraak is de Rechtbank van oordeel dat de bank in de gegeven omstandigheden de zorgplicht ten opzichte van de wederpartij, een melkveehouder, heeft geschonden.

Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad rust op professionele dienstverleners op het terrein van financiële diensten zoals Rabobank jegens hun (potentiële) particuliere klanten met wie zij een overeenkomst willen aangaan een bijzondere zorgplicht die ertoe strekt particuliere wederpartijen te beschermen tegen de gevaren van eigen lichtvaardigheid of gebrek aan inzicht. Deze bijzondere zorgplicht volgt uit hetgeen waartoe de eisen van redelijkheid en billijkheid een financiële instelling, in aanmerking genomen haar maatschappelijke functie en haar deskundigheid, verplichten in gevallen waarin een persoon haar kenbaar heeft gemaakt een overeenkomst te willen aangaan en deze instelling daartoe ook een aanbod heeft gedaan. De reikwijdte van deze bijzondere zorgplicht is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waaronder de mate van deskundigheid en relevante ervaringen van de betrokken wederpartij, de ingewikkeldheid van het beleggingsproduct en de daaraan verbonden risico’s. De financiële instelling die tekort schiet in de nakoming van deze bijzondere zorgplicht, maakt zich schuldig aan onrechtmatig handelen tijdens de precontractuele fase.

De bank meende dat de bijzondere zorgplicht beperkt is tot particulieren. Dat standpunt wordt door de Rechtbank niet gevolgd.

De melkveehouder had geen ervaring met derivaten en de bank mocht ook niet veronderstellen dat de melkveehouder op de hoogte was van deze producten. Ook de bijstand door de accountant bij het aangaan van de overeenkomst werd niet relevant geacht, omdat de financiële kennis van accountants van een andere aard is dan de financiële kennis van banken.

De Rechtbank vindt dat de bank niet aan de zorgplicht heeft voldaan, omdat de bank uitsluitend algemene standaardinformatie heeft verstrekt en de melkveehouder allerlei stukken heeft laten tekenen waarin hij alle risico’s accepteert. Op de bank rustte de verplichting om de melkveehouder in duidelijke en niet mis te verstane bewoordingen te informeren over de aard van de geadviseerde constructie en de daarvan deel uitmakende renteswap en de daaraan verbonden risico’s.

Op basis van de feiten komt de Rechtbank tot de conclusie dat de melkveehouder een gebrek aan inzicht had in de voorwaarden van de renteswap en dat de bank niet aan de zorgplicht heeft voldaan. Consequentie is dat de bank de schade dient te vergoeden.

Heeft u een renteswap?

Ondernemers die een renteswap product bij een bank hebben afgenomen doen er goed aan om tijdig na te gaan of zij wel een passend product hebben aangeschaft. In dat verband is zowel juridisch als financeel advies essenteel. Voor advisering kunt u contact met mij opnemen; waar nodig zal ik daarbij beroep doen op gespecialiseerde financiële assistentie.

Advertenties

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Capelle aan den IJssel (Rotterdam), telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.wordpress.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Contractenrecht, privaatrecht algemeen, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Handelsrecht en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s