Onbewezen dat de Amerikaanse mode van het “profileren” zin heeft

In Nederland is allerlei financiële wetgeving geïntroduceerd, waarin ondernemers worden verplicht tot “profilering”. Één van die wetten is de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Op grond van de Wwft dienen ondernemers risicoprofielen op te stellen van hun klanten, aan de hand waarvan criminaliteit makkelijker kan worden opgespoord [*].

Onlangs hoorde ik Jaap Knotter in het radioprogramma “De Kennis van Nu”. Hij vertelde in het programma over zijn promotieonderzoek [**], waarin hij als eerste een typologie van vrijheidsberoving in Nederland maakte (zie het artikel in Folia en de aankondiging van zijn promotie bij de UvA). Tijdens het interview maakte Knotter de opmerking dat de Amerikanen veel verwachten van “profilering” [***], van het voorspellen van criminaliteit aan de hand van bepaalde feiten en gebeurtenissen. Volgens hem is nog onbewezen dat profilering enige zin heeft.

Dat maakt me wederom nieuwsgierig naar de sociaal-wetenschappelijke en economische onderbouwing van de antiwitwasmaatregelen zoals in Nederland en de rest van Europa zijn geïntroduceerd en die ook een profileringsverplichting bevatten. Die maatregelen zullen toch niet gebaseerd zijn op een naïef optimisme over het nut van regels?

[*] Op grond van de Wwft moeten “ongebruikelijke transacties” worden gemeld, dat zijn gebeurtenissen die mogelijk wijzen op witwassen en terrorismefinanciering. “Witwassen” is een containerbegrip dat alle vormen van voordeel uit criminaliteit omvat. Eigenlijk heeft de Wwft de strekking dat ondernemers criminaliteit moeten voorkomen en daar waar zij het ‘tegenkomen’ moeten melden.

[**] Dhr. J.C. Knotter, Ontvoeringen & Gijzelingen, proefschrift uitgegeven door Boom Lemma Uitgevers, ISBN: 978-94-6236-356-4.

[***] Overigens heeft het woord “profileren” allerlei verschillende betekenissen. Zie dit bericht over profilering in het strafrecht. In de ICT-sfeer wordt het anders gebruikt, zie dit artikel van Bas Filippini op de site van Webwereld:

De grote noemer van waaruit privacyschending momenteel steeds meer plaatsvindt is “profiling”. Profiling heeft als doel het totaal volgen van complete populaties of doelgroepen om middels in te stellen criteria en normen zogenaamde “outliers” te identificeren. Outliers zijn afwijkingen van de norm, mensen die ander gedrag vertonen dan de “normaalgroep”, of een specifieke groep die de interesse heeft van de overheid, wie dat ook mogen zijn. Mensen die rekeningen open hebben staan, te hard rijden, in een groep samenkomen, advocaten, journalisten, vliegtuigpassagiers, activisten, uitkeringsgerechtigden, sekteleden, etc. Identificeren en volgen maar, wie weet zit er iemand tussen die binnen bepaalde zoektermen valt of zich niet aan de regels heeft gehouden.

De antiwitwaswetgeving schrijft profilering in de tweede betekenis voor.

Zie voor korte chronologische berichten over de Wwft deze pagina (na de introductie).

Aanvulling 29 april 2014
Op 26 april 2014 zond radioprogramma Argos een programma uit over predictive profiling, iets wat degenen die onder Wft en Wwft vallen worden geacht te doen binnen hun mogelijkheden. Hier wordt het breder getrokken dan alleen het financieel-economische strafrecht. In het programma komt aan bod of er wel een wetenschappelijke onderbouwing is van de profileringsmode. Europarlementariër In ‘t Veld spreekt over het klakkeloos accepteren van op Amerikaanse leest geschoeide antiterrorismemaatregelen. Het programma kan als podcast worden teruggeluisterd en ook via de VPRO-site worden gevonden.

Advertisements

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Capelle aan den IJssel (Rotterdam), telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.wordpress.com/ ||| modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s