Groep beleggingsinstellingen die onder Wft valt toegenomen door inwerkingtreding wijzigingen op grond van de AIFMD-richtlijn (22 juli jl.)

Op 22 juli jl. zijn wijzigingen in de Wet op het financieel toezicht (Wft) in werking getreden, als gevolg van een Europese richtlijn, de “AIFMD”, de Alternative Investment Fund Managers Directive. Dit is een richtlijn die beoogt “alternatieve” beleggingsinstellingen (Alternative Investment Funds, “AIF’s”) onder toezicht te brengen.

Nieuw begrip “beleggingsinstelling”

De groep ondernemingen die valt onder de werking van de Wft aanzienlijk toegenomen, doordat het begrip “beleggingsinstelling” in de AIFMD nieuw is gedefinieerd. Het zijn dus niet alleen de “hedgefunds” die met de Wft te maken gaan krijgen. Ook vastgoedfondsen, aandelen- en obligatiefondsen en pensioeninstellingen vallen onder dit begrip. De komende tijd zal moeten blijken hoe ruim de AFM en de Europese regelgevers het begrip uitleggen.

Vergunningplicht of registratieregime

Voor ondernemingen die kwalificeren als beleggingsinstelling geldt in het algemeen dat zij over een vergunninghoudende beheerder dienen te beschikken (een beleggingsinstelling kan ook zelf beheerder zijn, dus “zichzelf beheren”), hetzij als ‘gewone’ beleggingsinstelling, hetzij als een “icbe”, een instelling voor collectieve belegging in effecten (voor deze categorie gold vóór 22 juli jl. ook al vergunningplicht), op de icbe ga ik verder niet in. De vergunninghoudende beheerder en de beleggingsinstelling dienen aan een groot aantal voorwaarden te voldoen.

Voor de ‘kleinere’ beleggingsinstellingen geldt als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan een verlicht regime, door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) als “registratieregime” aangeduid. ‘Klein’ is als het totaal aan beheerde activa onder 100 miljoen euro blijft en er hetzij [a] uitsluitend aan professionele beleggers wordt aangeboden, of [b] er in kleine kring wordt aangeboden aan niet-professionele beleggers met coupures van EUR 100.000 of meer [*]. Het registratieregime geldt tot 500 miljoen euro als aan extra voorwaarden wordt voldaan.
Het registratieregime betekent dat dergelijke ondernemingen zich bij de AFM moeten melden als beleggingsinstelling en dat zij periodiek gegevens moeten leveren aan De Nederlandsche Bank.

Er is geen financiële ondergrens verbonden aan de toepasselijkheid van de Wft op beleggingsinstellingen. Dat betekent dat ook kleine ondernemingen als beleggingsinstelling onder de Wft kunnen vallen als zij de kenmerken van een “beleggingsinstelling” hebben en niet vallen onder een vrijstelling [**].

Kenmerkend voor de nieuwe regelgeving is dat er zeer veel naar Europese bronnen wordt verwezen, wat de leesbaarheid van de wet en de uitvoeringsregels niet bevordert.

Pas op!

Een ieder die mogelijk in de sfeer van de beleggingsinstelling, als in de AIFMD gedefinieerd, terecht zou kunnen komen, doet er goed aan juridisch advies in te winnen, ter voorkoming van Wft-complicaties.

Onderstaand het bericht van de AFM over de inwerkingtreding van de nieuwe regels.

AIFM-richtlijn in werking

Op 21 juli 2011 is de richtlijn inzake beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen (Directive on Alternative Investement Fund Managers of kort gezegd de AIFM-richtlijn) in werking getreden met een implementatietermijn van twee jaar. Vanaf vandaag, 22 juli 2013, treden de nieuwe vereisten van de AIFM-richtlijn officieel in werking. Concreet houdt dit in dat alle nieuwe beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen een AIFM-vergunning moeten aanvragen bij de AFM. Beheerders die reeds actief zijn, kunnen onder bepaalde voorwaarden gebruik maken van een overgangsjaar.

Aanleiding

De Europese Commissie is van mening dat de werkzaamheden van beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen (zoals private equity- en hedge fondsen) in belangrijke mate hebben bijgedragen aan het versterken en verspreiden van de risico’s die het financiële stelsel de afgelopen jaren aan het wankelen hebben gebracht. Met de AIFM-richtlijn beoogt de Europese Commissie de activiteiten van beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen op Europees niveau te reguleren.

‘Belangrijke stap’

Waarnemend voorzitter Theodor Kockelkoren over het nieuwe AIFM-toezicht:

“Na een aantal jaar van voorbereiding wordt de AIFM-richtlijn vandaag [22 juli] van kracht. Naast het al bestaande regime voor ICBE’s is er nu ook een geharmoniseerd Europees regime voor (beheerders van) alle overige beleggingsinstellingen een feit.  Dit is belangrijk omdat niet alleen nieuwe partijen zoals private equity en hedge fondsen maar bijvoorbeeld ook de pensioenuitvoeringsorganisaties, de organisaties die samen een groot deel van het Nederlandse pensioenvermogen beheren, nu onder het toezicht komen.”

Het AIFM-regime omvat ook instellingen die aan professionele beleggers aanbieden. Dankzij intensieve voorbereiding is de AFM nu klaar om de vergunningverlening uit te voeren. De eerste aanvragen zijn reeds in behandeling genomen. De AFM verwacht ruwweg zeventig nieuwe vergunningaanvragen en honderdtachtig registraties het komende jaar. Kockelkoren:

De AFM zal net als in haar overige toezicht, probleem- en risicogestuurd toezicht gaan houden. Dit betekent dat wij de komende periode ook een scherper beeld gaan krijgen van mogelijke problemen. De missie van de AFM, ‘eerlijke en transparante financiële markten’, is daarbij het leidende en toetsende kader.”

Grote veranderingen

De komst van de AIFM-richtlijn zal grote veranderingen teweegbrengen in het Nederlandse toezichtregime voor beleggingsinstellingen. De reikwijdte van de AIFM-richtlijn is, anders dan het woord ‘Alternative’ doet vermoeden, groot. De AIFM-richtlijn is van toepassing op alle beheerders van beleggingsinstellingen die niet onder de andere Europese richtlijn voor beleggingsinstellingen (UCITS IV) vallen. Met UCITS wordt kort gezegd gedoeld op beleggingsinstellingen die zich richten op particuliere (retail) beleggers. Concreet betekent dit dat vanaf vandaag niet alleen private equity- en hedge fondsen, maar ook vastgoedfondsen, aandelen- en obligatiefondsen en overige beleggingsinstellingen die geen UCITS zijn onder AIFM toezicht komen te staan.

Vergunningplicht en doorlopende verplichtingen

De AIFM-richtlijn schrijft voor dat beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen een vergunning moeten hebben alvorens zij fondsen in of buiten de EU mogen beheren en deelnemingsrechten aan professionele beleggers mogen aanbieden. Voor het verkrijgen van een vergunning als beheerder dient informatie over onder andere de karakteristieken van het fonds te worden verstrekt en moet aan een groot aantal voorwaarden worden voldaan zoals het aanstellen van een bewaarder en minimale kapitaalseisen.
Naast de regels voor de vergunning stelt de richtlijn doorlopende eisen, zoals het voorkomen van belangenconflicten, het voeren van een passend risico- en liquiditeitsbeheer, het zorgen voor een onafhankelijke waardering van de activa en diverse transparantieverplichtingen. Bovendien kent de richtlijn een aantal specifieke bepalingen die alleen gelden ingeval van het verkrijgen van zeggenschap in niet-beursgenoteerde ondernemingen of als gebruik wordt gemaakt van leverage.

[*] Dit is een vereenvoudigde weergave. Zie voor de exacte omschrijving artikel 2:66a Wft.
[**] Er gelden een aantal specifieke vrijstellingen, onder meer voor “echte” holdings, overheidsinstellingen, werknemersparticipatie- en werknemersspaarplannen.

Advertenties

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Capelle aan den IJssel (Rotterdam), telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.wordpress.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s