Is de Nederlandse overheid al klaar voor digitale communicatie met de burger?

In een bericht van 26 mei jl. laat de rijksoverheid weten dat men het contact tussen burger en overheid zoveel mogelijk digitaal laten verlopen, zie persbericht geheel onderaan. Gezien de ervaringen van de afgelopen jaren, met de DigiD affaire, fraude met toeslagen en wrakke ICT bij de overheid, vraag ik me af of de Nederlandse overheid hier al klaar voor is.
Er staan bemoedigende woorden in het persbericht (persoonlijk contact blijft mogelijk, de veiligheid wordt gewaarborgd), het is echter afwachten of de overheid slaagt in de opzet.
Zie in dit verband ook het WRR-rapport over de iOverheid, dat is te vinden op de speciale site http://www.ioverheid.nu/.

NB 1 Eerder schreef ik al een artikel over de vraag of er een grondrecht op niet-digitale communicatie met de overheid moet komen.

NB 2 Zie dit bericht over ontoereikende digitale vaardigheden op het werk.

Aanvulling 29 mei 2013, “Nog veel ‘e-onwilligen’ in Nederland”

Uit een artikel van Freek Blankena op de site van Binnenlands Bestuur, onder de titel “Nog veel ‘e-onwilligen’ in Nederland” (29 mei 2013) blijkt dat ruim eenderde van de Nederlanders een ‘non-believer’ is als het gaat om het gebruik van online overheidsdiensten. In onze buurlanden is dat aandeel overigens nog groter, blijkt uit EU-onderzoek. Lees het artikel.

PERSBERICHT

Contact met overheid zoveel mogelijk digitaal
26 mei 2013 — 10:00

Zoveel mogelijk digitaal, zo weinig mogelijk papier meer. Wie iets met de overheid wil regelen, doet dat over vier jaar bij voorkeur elektronisch. De overheid schaft het contact met burgers en bedrijven via papieren formulieren en brieven zoveel mogelijk af.

Dat schrijft minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) aan de Tweede Kamer.

Papieren formulieren worden digitaal
Niet alleen het Rijk maar ook provincies, waterschappen, gemeenten en overheidsdiensten laten uiterlijk in 2017 hun schriftelijke contacten met inwoners bij voorkeur digitaal verlopen. Te denken valt aan aanvragen en beslissingen over vergunningen, bezwaarschriften tegen beslissingen, inspraak op overheidsplannen en het doorgeven van gegevens voor bijvoorbeeld uitkeringen, belastingen, toeslagen, studiefinanciering en pensioenen. Het gebruik van een persoonlijke, veilige berichtenbox op mijn.overheid.nl zal daarom fors gestimuleerd worden.

Besparing en gemak
Het vervangen van papieren formulieren door digitale formulieren kan 300 à 350 miljoen per jaar besparen. Maar ook levert het gemak op: iedereen kan zaken doen met de overheid op een tijdstip dat het hem of haar uitkomt, ook buiten kantooruren. Minister Plasterk: “Het loonzakje met bankbiljetten en munten is ook al lang afgeschaft, iedereen krijgt z’n loon, pensioen of uitkering op een bankrekeningnummer. Daar is iedereen aan gewend. Als betalingen bijna allemaal elektronisch gaan, wordt het nu hoog tijd om ook de post van de overheid niet meer op papier te doen.”

Hulp als dat nodig is
Mensen die niet zelf digitaal zaken met de overheid kunnen doen moeten daarbij wel hulp krijgen, maar ook dan is papier niet de eerste oplossing. Mensen die niet over een computer beschikken of daar niet mee uit de voeten kunnen, moeten hulp kunnen inroepen om hun zaken toch digitaal te regelen. Dat kan bijvoorbeeld op het gemeentehuis, in een buurtcentrum of in een bibliotheek. Er komt een proef waarin gemeenten samen met verschillende uitvoeringsorganisaties kijken hoe persoonlijk contact het beste vorm kan krijgen voor mensen die niet digitaal kunnen meedoen. De overheid gaat burgers verder actief betrekken bij de ontwikkeling van ICT-voorzieningen om ervoor te zorgen dat burgers er goed mee kunnen werken.

Persoonlijk contact blijft mogelijk
Het uitgangspunt is dat het contact met de overheid zoveel mogelijk digitaal wordt, maar uitzonderingen zijn mogelijk. Wie een brief op papier naar een gemeente of ministerie stuurt, moet wel antwoord krijgen. Ook blijft vanzelfsprekend persoonlijk contact mogelijk, via de telefoon of de balie. Ook voor het aanvragen van een paspoort of rijbewijs zal persoonlijk contact nodig blijven om de identiteit en de pasfoto van de aanvrager te kunnen contoleren.

Beveiliging
Het elektronisch contact met de overheid moet wel veilig zijn, minstens zo veilig als communicatie op papier. Burgers en bedrijven moeten er zeker van zijn dat ze echt met de overheid van doen hebben. Omgekeerd moet de overheid ook zeker zijn van de identiteit van de gebruiker. Daarom kijken het Rijk, de gemeenten en de verschillende diensten naar zwaarder beveiligde vormen van identificatie, als vervolg op het bestaande DigiD met wachtwoord en met een code per sms.

Bovendien moeten de computersystemen van de overheid goed beveiligd zijn. De Diginotar-affaire en beveilingskwesties die onder de naam Lektober boven water kwamen, maken extra duidelijk dat alle overheden de beveiliging van hun computersystemen op orde moeten hebben. Een taskforce helpt twee jaar lang ministeries, gemeenten, provincies en waterschappen bij het verbeteren van hun informatiebeveiliging. Vooral de bestuurders van de verschillende overheidsorganisaties moeten zich bewust zijn van het belang van goede beveiliging van hun digitale dienstverlening. Ze moeten zich ook voorbereiden op het herstellen van informatiesystemen na verstoringen of schade. Voor de hele overheid gelden er al standaarden voor de informatiebeveiliging. Overheden mogen alleen van die standaarden afwijken als ze daar een goede reden voor hebben. Verder worden overheden en andere belangrijke sectoren verplicht om verstoringen van hun ict-systemen te melden bij hun toezichthouder of bij het National Cyber Security Centrum (NCSC).

Correcte gegevens belangrijk
Om digitaal zaken te kunnen doen met de overheid is het belangrijk dat de overheid over de juiste gegevens beschikt. Nog dit jaar kan iedereen zijn gegevens in de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) op internet inzien en controleren.

Bijlage
Visiebrief digitale overheid 2017.pdf (123 KB)

Aanvulling 12 januari 2015

Zie ook de berichten over het onderzoek door het Center for e-Government Studies van de Universiteit Twente, in opdracht van de gemeente Amsterdam. Er werd onderzoek gedaan naar de (dienstverlenings)communicatie van de gemeente:

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Capelle aan den IJssel (Rotterdam), telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.wordpress.com/ ||| modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Bestuursrecht, ICT, privacy, e-commerce en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s