VAR-studiemiddag over legaltech in het openbare bestuur, 11 oktober 2018

Op 11 oktober a.s. besteedt  VAR Vereniging voor bestuursrecht aandacht aan legaltech in het bestuursrecht.

Onder meer zal het recente advies van de Raad van State worden besproken. In dat ongevraagde advies betreffende digitalisering constateert de Raad dat digitalisering het functioneren van de overheid zelf verandert en dat daarbij de rechtsstatelijke positie van de burger en zijn rechtsbescherming in het geding zijn.

Het belooft een interessante sessie te worden, die ik aan alle geïnteresseerden aanbeveel.

Meer informatie staat in de aankondiging voor de studiemiddag, waaruit ik onderstaande informatie over het programma heb gekopieerd:

 

De middag van donderdag 11 oktober 2018 zal in het teken staan van Legal Tech, waarbij is gekozen voor een veelzijdig programma. Met deze studiemiddag krijgt u een actuele en bestuursrechtelijke blik op technologie en burgers, rechter en wetgever. Het is een vervolg op de eerdere studiebijeenkomst op 22 maart 2018, die ging over blockchain, smart contracts, algoritmen en geautomatiseerde ketenbesluiten maar kan ook zonder deze voorkennis gevolgd worden. Tip van de organisatie van deze VAR studiemiddag: kijk alvast dit korte filmpje over digitalisering en democratie.


Voorlopig programma:

13.30 – 14.00 Inloop & ontvangst

14:00 – 14:30 mr.dr. Johan Wolswinkel (Tilburg University) Burgervriendelijke datacommunicatie
De recente ontwikkelingen op het terrein van data-driven bestuursrecht roepen de vraag op welke burgerbeelden hieraan ten grondslag. Kunnen burgers voldoende uit de voeten met open data, zijn burgers voldoende gewapend tegen datagedreven besluitvorming, etcetera? Deze bijdrage benadert deze vraag vanuit een lopend NWO-MVI onderzoeksproject naar burgervriendelijke datacommunicatie.

14:30 – 15.00 prof. mr. Bart Jan van Ettekoven (Universiteit van Amsterdam / Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State) Legal Tech en de bestuursrechter
De bestuursrechter krijgt op verschillende manieren te maken met de inzet van legal tech. Ten eerste zal hij besluiten beoordelen die tot stand zijn gekomen met behulp van geautomatiseerde systemen en algoritmen. Hoe de bestuursrechter hier mee omgaan? Ten tweede zal de bestuursrechter zelf legal tech willen gebruiken op de rechtspraak data. Welke kansen liggen hier en welke randvoorwaarden gelden daarbij?

Pauze

15.30- 16:00      mr. Mariette Lokin (VU / Ministerie van Financiën). Wendbaar wetgeven
Uitvoeringsorganisaties van de rijksoverheid, zoals de Belastingdienst, DUO, SVB of UWV, maken gebruik van ICT-systemen voor de uitvoering van wetgeving. Het vertalen van wettelijke regels naar beslis- en rekenregels en uiteindelijk softwarecode op grond waarvan die systemen hun werk doen, is vaak een complex en tijdrovend proces. Dat komt onder meer omdat wetgeving vaak ambigu is en veel impliciete relaties bevat. Uitvoeringsorganisaties willen hun systemen graag wendbaar maken, zodat ze snel kunnen inspelen op veranderende wetgeving. Dat vraagt om een andere kijk op wetgeving, als product en als proces. Mariette geeft u in haar bijdrage een sneak preview van het proefschrift dat zij op 31 oktober hoopt te verdedigen.

16:00 – 17:00 In gesprek met de sprekers

Advertenties
Geplaatst in Bestuursrecht, ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Participatiewet gebabbel van de overheid kan de prullebak in

Enige tijd geleden werd mij beroepshalve gevraagd om de Participatiewet te lezen.
Ik probeerde dat en verbaasde mij over de gedachte dat bejaarden en andere hulpbehoevenden die bij de overheid aankloppen (mijn ervaring is dat bejaarden dat niet snel doen) geacht worden geholpen te worden door hun ‘netwerk’.

Het Participatiewet gebabbel van de overheid kan de prullebak in, dankzij het onderzoek waar de NOS in dit artikel over bericht. Bizar dat de overheid dit soort onderzoeken nodig heeft om er achter te komen dat de wet fout is.

Of zou het betekenen dat de ambtenaren en politici die deze wet bedacht hebben, geen moreel besef hebben?

Geplaatst in Bestuursrecht, Grondrechten, rechtsstaat e.d. | Een reactie plaatsen

Internetgiganten die niet naar hun klanten luisteren | de beperkingen van iOS12

Internetgiganten luisteren niet naar hun klanten. Daar is ook geen reden voor; want die klanten kunnen geen deuk in een pakje boter slaan.

Zo ook de techboys uit de siliconenvallei die het mobiele besturingssysteem iOS maken (één van de twee besturingssystemen in de hele wereld, ongelofelijk dat we dit laten gebeuren).

Waar is beperkingen gebleven?
Een belangrijke mogelijkheid om iOS veiliger te maken, iets wat voorheen in het instellingen menu onder ‘algemeen‘ te vinden was en ‘beperkingen‘ heette, is in de nieuwste versie van het besturingssysteem, iOS 12 verdwenen. Zonder dat de gebruikers er op worden geattendeerd.

Na installatie van die nieuwe versie op mijn telefoon ontdekte ik dat ‘beperkingen’ was verdwenen uit ‘algemeen’, maar waar is het gebleven… Eerst prutsen in de instellingen (alweer is de bluetooth aangezet, terwijl ik dat standaard uit heb staan!). Vervolgens zoeken. Via een zoekmachine zoeken leverde niets op, omdat de fabrikant hier geen informatie over verschaft (handleidingen zijn op hun rommelige site zeer moeilijk te vinden).

Aangezien ik weet dat Engelstalig zoeken meestal meer oplevert, moest ik op zoek naar de Engelse vertaling van ‘beperkingen’. Op de site van de fabrikant kwam ik steeds in de Nederlandstalige versies van de handleiding terecht, bah. Vervolgens dan maar elders gezocht en ha, daar is ie dan “restrictions“, zo heet het. Als ik daar op zoek, ontdek ik dat mensen die de beta-versie aan het testen waren, al met hetzelfde probleem kampten. Toch heeft het arrogante bedrijf er niets aan gedaan én laat gebruikers die de gewone versie installeren in de kou staan.

Materiaal en privacy
Het werkt als volgt:

  • Beperkingen zit niet meer onder ‘algemeen‘ maar is een submenu van ‘schermtijd‘ geworden en heet ‘materiaal en privacy‘. Het is kennelijk de bedoeling dat het niet meer te vinden is, want ook deze fabrikant wil alles van zijn gebruikers weten.
  • Schermtijd‘ kan niet worden uitgezet (ik vind het een onzin functie) want dan werkt het submenu ‘materiaal en privacy‘ ook niet meer.

Hier onder links het instellingen menu en rechts wat te zien is als je doorklikt naar ‘materiaal en privacy‘:

 

 

Luisteren?
Ik heb de siliconenjongens mijn klacht in het Engels gemeld,

 

maar bij het afsluiten van dit bericht nog niets gehoord. Ik verwacht ook geen reactie, laat staan dat ze iets gaan doen. Want internetgiganten luisteren niet.

Meer informatie:

Er zijn nog veel meer van dit soort berichten.

Geplaatst in ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Tegenmacht nodig in de Nederlandse politiek | Marc Chavannes in voorpublicatie

Niet toevallig vlak voor Prinsjesdag maakte journalist Marc Chavannes zijn zorgen over de Nederlandse politiek bekend in een bericht “Zo glipt de democratie door onze vingers – en zó vormen we een tegenmacht“. In het artikel, dat hij ook voorleest, spreekt hij zijn zorgen uit over het afglijden van de Nederlandse politiek.

De Haagse ambtelijk-politieke bubbel is steeds minder gediend van advies en tegenspraak. Het parlement verliest zijn functie. De rechtspraak raakt bekneld. Tijd voor tegenmacht!

Het artikel is een voorpublicatie uit het boek ‘Dit was het nieuws niet’.

Geplaatst in Grondrechten, rechtsstaat e.d. | Tags: | Een reactie plaatsen

Advies ROB aan de rijksoverheid: de werkelijkheid is te complex voor ‘systeemverantwoordelijkheid’

De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) heeft een interessant advies uitgebracht over de taakverdeling tussen Rijk en gemeenten.

Onderstaand het bericht dat op 13 september jl. werd verspreid.

ROB over systeemverantwoordelijkheid: praat over wat je van elkaar verwacht
Nieuwsbericht | 13-09-2018 | 13:00

Het is niet realistisch om te verwachten of hopen dat de takenpakketten tussen Rijk en gemeenten na de decentralisaties scherp en eenduidig zijn te onderscheiden. In plaats van greep proberen te krijgen op de complexe werkelijkheid met een ambigu begrip als ‘systeem’- of ‘stelselverantwoordelijkheid’, is het beter als overheden een permanente dialoog opzetten over elkaars verwachtingen.

Dat stelt de Raad voor het Openbaar Bestuur in zijn Briefadvies waarin hij ingaat op een deel van de adviesvraag van minister Ollongren van BZK. Die adviesvraag was gebaseerd op een motie van het D66-Kamerlid Vera Bergkamp, die door de Tweede Kamer was aangenomen. Daarin verzoekt de Kamer het kabinet om de Algemene Rekenkamer en de Raad voor het Openbaar Bestuur advies te vragen over: de wijze waarop de overvloedige informatie en monitors over de drie decentralisaties in het sociale domein op een overzichtelijke wijze bij de Kamer terecht kan komen.

Maak afspraken
De ROB schrijft in zijn briefadvies dat systeemverantwoordelijkheid als begrip een vluchtheuvel is voor de onmiskenbare complexiteit van de werkelijkheid. Voor een adequate aanpak van de maatschappelijke opgaven in het sociaal domein helpt het meer als overheden met elkaar afspraken maken over hoe kan worden omgegaan met de complexe realiteit.

ROB en Algemene Rekenkamer
Het Briefadvies van de ROB verschijnt gelijktijdig met het rapport Wegwijs in het sociaal domein van de Algemene Rekenkamer (AR). Daarin staat hoe de informatiepositie van de Tweede Kamer versterkt kan worden door meer samenhang en structuur aan te brengen in de verstrekte informatie. De AR en de ROB hebben de publicaties op elkaar afgestemd, zodat zij elk vanuit hun eigenstandige rol en positie gezamenlijk invulling geven aan het verzoek van de Kamer.

Geplaatst in Bestuursrecht, Grondrechten, rechtsstaat e.d. | Tags: , | Een reactie plaatsen

Ubo-register in België

In België treedt de regelgeving inzake het ubo-register op 31 oktober a.s. in werking. Informatie over ubo’s dient uiterlijk 30 november 2018 te zijn geregistreerd.

Meer informatie:

Geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Ubo-register | Een reactie plaatsen

Uitspraak Duitse rechter over verwijdering door Facebook van literair citaat dat als hatespeech werd aangemerkt

Rondom nepnieuws en trollenbestrijding gebeuren er bizarre dingen.
In Duitsland verwijderden de moderatoren van Facebook de volgende door een Afd politica geschreven tekst van Facebook:

“… Gar sehr verzwickt ist diese Welt, mich wundert’s daß sie wem gefällt. Wilhelm Busch (1832–1908)

Wusste bereits Wilhelm Busch 1832 zu sagen:-D Ich kann mich argumentativ leider nicht mehr mit Ihnen messen, Sie sind unbewaffnet und das wäre nicht besonders fair von mir.”

Mij lijkt het een onschuldige tekst, zouden de moderatoren zijn getriggerd door ‘onbewapend‘?

Als je kijkt wat er aan smerigheid op sociale media verschijnt dan is deze verwijdering onbegrijpelijk.

Naar de rechter
De Facebook gebruikster liet het er niet bij zitten en maakte er een rechtszaak van. De uitspraak van OLG München levert fascinerend leesvoer op voor degenen die Duits kunnen lezen:

Leitsätze:

1. Eine Allgemeine Geschäftsbedingung des Betreibers einer Social-Media-Plattform, wonach dieser sämtliche Inhalte, die ein Nutzer postet, entfernen kann, wenn er (der Betreiber) der Ansicht ist, dass diese gegen die Richtlinien der Plattform verstoßen, ist unwirksam, weil sie den Nutzer als Vertragspartner des Betreibers entgegen den Geboten von Treu und Glauben unangemessen benachteiligt. (Rn. 24 – 25) (redaktioneller Leitsatz)

2. Den Grundrechten kommt insoweit eine mittelbare Drittwirkung zu, als das Grundgesetz in seinem Grundrechtsabschnitt zugleich Elemente objektiver Ordnung errichtet hat, die als verfassungsrechtliche Grundentscheidung für alle Bereiche des Rechts Geltung haben, mithin auch das Privatrecht beeinflussen. § 241 Abs. 2 BGB bildet eine konkretisierungsbedürftige Generalklausel, bei deren Auslegung dem Grundrecht auf freie Meinungsäußerung Rechnung zu tragen ist. (Rn. 27) (redaktioneller Leitsatz)

3. Mit dem gebotenen Ausgleich der kollidierenden Grundrechtspositionen nach dem Grundsatz der praktischen Konkordanz wäre es unvereinbar, wenn der Betreiber einer Social-Media-Plattform gestützt auf ein „virtuelles Hausrecht“ auf der von ihm bereitgestellten Plattform den Beitrag eines Nutzers, in dem er einen Verstoß gegen seine Richtlinien erblickt, auch dann löschen dürfte, wenn der Beitrag die Grenzen zulässiger Meinungsäußerung nicht überschreitet. (Rn. 28) (redaktioneller Leitsatz)

4. Die Interpretation einer Äußerung setzt die Ermittlung ihres objektiven Sinns aus der Sicht eines unvoreingenommenen und verständigen Publikums voraus. Bei der Erfassung des Aussagegehalts muss die beanstandete Äußerung ausgehend von dem Verständnis eines unbefangenen Durchschnittslesers und dem allgemeinen Sprachgebrauch in dem Gesamtzusammenhang beurteilt werden, in dem sie gefallen ist. Sie darf nicht aus dem sie betreffenden Kontext herausgelöst und einer rein isolierten Betrachtung zugeführt werden. (Rn. 31) (redaktioneller Leitsatz)

Het komt er op neer dat ook Facebook zich aan de grondrechtelijke beginselen van vrijheid van meningsuiting moet houden.

Meer informatie:

Geplaatst in Grondrechten, rechtsstaat e.d., ICT, privacy, e-commerce | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Europa harmoniseert strafrechtelijke bestrijding witwassen | nieuwe regels

Het Europees Parlement (EP) liet op 12 september jl. weten nieuwe regels op het gebied van het strafrechtelijk bestrijden van witwassen en im- en export van contanten in/uit de EU te hebben aangenomen.

Onder meer zal in de lidstaten sprake zijn van wijzigingen in de definitie van witwassen, wat weer gevolgen heeft voor de witwasbestrijdingsregels (in Nederland de Wwft).

In de aankondiging worden de nieuwe regels als volgt samengevat:

The two laws will make it harder for terrorists and criminals to finance their activities, by closing the loopholes in the current money laundering rules and by making it easier for the authorities to detect and stop suspicious financial flows.

The new rules to prevent money laundering introduce:

  • EU-wide definitions of money laundering-related crimes,
  • EU-wide minimum penalties, such as a minimum of four years of imprisonment for money laundering maximum sentences, and
  • new additional sanctions, such as barring those convicted of money laundering from running for public office, holding a position of public servant and excluding them from access to public funding. (…)

The new rules on cash flows:

  • extend the definition of cash to include gold and anonymous prepaid electronic cash cards,
  • enable authorities to register information about cash movements below the current €10,000 threshold and to temporarily seize cash if they suspect criminal activity, and
  • require disclosure of unaccompanied cash sent by cargo or post.

 

Meer informatie:

Geplaatst in Europa, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Strafrecht | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

AFM ziet nauwe verwantschap met witwassen en fraude | Wwft-leidraad

Onlangs heeft de AFM een nieuwe leidraad inzake de naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) door een specifiek groep ondernemingen uitgebracht. Het betreft:

  • beleggingsondernemingen,
  • (beheerders van) beleggingsinstellingen,
  • icbe’s en
  • financiële dienstverleners voor zover deze financiële dienstverleners bemiddelen in levensverzekeringen, alsmede

bijkantoren in Nederland van dit soort instellingen met een zetel buiten Nederland.
Dit is een divers gezelschap.

Hoewel de AFM opmerkt dat de leidraad niet de status van regelgeving zou hebben en ook geen rechtsgevolg beoogt, zal de leidraad wel degelijk de facto gevolgen hebben voor de ondernemingen onder AFM toezicht, hierna ‘toezichtsubjecten’. Dat blijkt onder meer uit het navolgende.

FATF als bron
In de leidraad gaat de AFM verder dan de Wwft en 4e Europese antiwitwasrichtlijn (AMLD4) en de 5e Europese antiwitwasrichtlijn (AMLD5) voorschrijven, door van de toezichtsubjecten niet alleen te verlangen dat met de Europese en Nederlandse risicoanalyses (SRNA, NRA) rekening wordt gehouden.
AFM meent dat alle toezichtsubjecten de complete FATF bronnen moeten raadplegen, ook al mag worden verondersteld dat de informatie van FATF ook in SRNA en NRA is opgenomen.

Landenrisico | Verenigde Staten is hoog risico
Voor het landenrisico wordt overeenkomstig AMLD4 verwezen naar door de Europese Commissie aangewezen schurkenstaten (artikel 9 AMLD4).

Ook andere landen en gebieden kunnen een hoog risico opleveren, waarbij een index van een actiegroep als referentie wordt genoemd (de ‘Corruption Perception Index’ van Transparency Internatonal). Voor zover mij bekend is deze index nooit getoetst, dus vraag ik me af waarom er zo’n waarde aan gehecht kan worden.

Landen waartegen sancties zijn uitgevaardigd door de EU of de VN, moeten volgens de AFM automatisch als hoog risico landen worden beschouwd. Daar behoort de Verenigde Staten ook toe, dus dat gaat een flinke kluif worden voor de toezichtsubjecten.

Verwantschap met witwassen en fraude
Helemaal interessant wordt het dat volgens de AFM er beroepen zijn met “een nauwe verwantschap met witwassen en fraude”, waartoe onder meer alle sectoren worden gerekend waarin contant wordt betaald.

Volgens AFM zijn “instellingen die niet onderwerpen zijn aan een vorm van toezicht” een hoog risico. Wat bedoelen ze daar mee? Betekent dit dat alle ondernemingen en organisaties die niet onder toezicht van DNB en AFM staan hoog risico zijn?

Je zou bijna denken dat de leidraad door een computer is geschreven.

Private banking
Private banking, ‘high-net worth individuals’ en ‘vermogensbeheer met private banking kenmerken’ zitten bij AFM in het verdachtenbankje. Als ik dat lees vraag ik me af waar dat op gebaseerd is. Is er onderzoek gedaan waaruit blijkt dat rijke burgers zich vaker aan criminaliteit schuldig maken dan arme burgers?
In een tijd van cybercrime en nepnieuws merkt de AFM een verwachting van vertrouwelijkheid en discretie aan als risicoverhogende factor. Wel eens gehoord van criminaliteit tegen burgers en van de Quote lijst?

Iedereen hoog risico?
Mij lijkt dat de in de leidraad beschreven aanpak er toe leidt dat alle klanten van de toezichtsubjecten van AFM een hoog risico vormen. De kans is groot dat de toezichtsubjecten bij geen enkele klant aan de verplichtingen op grond van de Wwft kunnen voldoen.

Geld in het laatje
Het toezichtsubject kan in alle onschuld het Wwft-cliëntenonderzoek uitvoeren totdat een klant voorwerp van opsporingsonderzoek wordt. Dan wordt AFM geïnformeerd en zal deze niet-naleving van de Wwft vastgestellen. Dat betekent boetes, die de AFM zonder tussenkomst van de rechter mag opleggen.

De witwasbestrijding kan een interessante inkomstenbron voor de overheid worden.

Slotopmerking – ontbrekende tegenspraak
Dit artikel beoogt geen complete analyse en beoordeling van de door AFM uitgebrachte leidraad. Deze en andere uitingen op het gebied van de Wwft door bestuursorganen en overheidstoezichthouders, geven aan dat een kritisch tegengeluid ontbreekt.
De activiteiten en uitingen van toezichthouders worden niet kritisch onder de loep genomen.
Het is hoog tijd dat de overheid tegenspraak organiseert en dat er aandacht komt voor de menselijke maat.


PS Op pagina 20 spreekt de AFM over informatie uit onafhankelijke en betrouwbare bronnen en noemt als voorbeeld van verificatie van de bron van middelen of vermogen: “kopieën van door een externe accountant gecontroleerde rekeningen“. Als toezichthouder voor de accountants, zou de AFM moeten worden dat externe accountants geen ‘rekeningen’ controleren.


Aanvulling 18 september 2018
Mijn roep om tegenspraak sluit aan bij de zorgen waaraan Marc Chavannes uiting geeft in zijn artikel van eergisteren. Via dit bericht is dat artikel te vinden.

Geplaatst in Bestuursrecht, Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Twitter veroordeeld door de Franse rechter wegens schending consumentenrechten

Begin augustus werd bekend dat internetgigant Twitter is veroordeeld door de Franse rechter op verzoek van een Franse consumentenorganisatie, UFC-Que Choisir. Strekking van de uitspraak is dat Twitter zijn algemene voorwaarden moet aanpassen.

Meer informatie:

Geplaatst in Contractenrecht, privaatrecht algemeen, ICT, privacy, e-commerce | Tags: | Een reactie plaatsen